Dysleksja

Praca z dzieckiem dyslektycznym polega na wykorzystaniu metod terapeutycznych dostosowanych do jego indywidualnych potrzeb usprawniających te sfery, które uniemożliwiają prawidłowe nadawanie komunikatu w formie pisemnej, interpretowanie tekstów oraz integrację czytania, mówienia i pisania.

Dysleksja (gr. dys - nie + lexis - wyraz, czytanie) czyli specyficzne trudności w nauce czytania i pisania – zaburzenie objawiające się trudnościami w nauce czytania i pisania przy stosowaniu standardowych metod nauczania i inteligencji na poziomie co najmniej przeciętnym oraz sprzyjających warunkach społeczno-kulturowych.

W dysleksji mogą wystąpić zaburzenia mowy, uwagi, koncentracji i pamięci. Pierwotną przyczynę dysleksji rozwojowej wielu badaczy upatruje w zakłóceniach pracy OUN (ośrodkowego układu nerwowego). Nie wyklucza się również roli czynnika genetycznego.

Odmiany dysleksji

• dysleksja – terminem stosowanym także w węższym znaczeniu, do specyficznych trudności w czytaniu;
• dysortografia – specyficzne trudności w pisaniu, przejawiające się popełnianiem różnego typu błędów, w tym ortograficznych, mimo znajomości zasad poprawnej pisowni;
• dysgrafia – zniekształcenia strony graficznej pisma – niestaranne pismo;
• dyskalkulia – specyficzne trudności w rozwiązywaniu nawet najprostszych zadań matematycznych, np. trudności w dodawaniu czy mnożeniu;

Objawy tzw. ryzyka dysleksji

U dzieci w wieku niemowlęcym, poniemowlęcym, przedszkolnym i częściowo wczesnoszkolnym (do ok. 9. r.ż.) nie można jeszcze zdiagnozować dysleksji rozwojowej. Jednak obserwuje się pewne objawy, które sygnalizują możliwość wystąpienia w przyszłości specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu. Nie determinują one jeszcze diagnozy (tej można dokonać na przełomie drugiej i trzeciej klasy szkoły podstawowej), jednak dzieci z poniższymi objawami zalicza się do tzw. grupy ryzyka dysleksji, gdyż bardzo często są to pierwsze sygnały nadchodzących trudności:

• pomijanie w rozwoju ruchowym raczkowania;
• opóźniony rozwój mowy; znacznie późniejszy moment rozpoczęcia porozumiewania się z otoczeniem przy pomocy słów, utrzymujące się trudności z poprawnością wypowiedzi zarówno w zakresie gramatyki, jak też prawidłowym wybrzmiewaniem głosek, mowa niewyraźna, niezrozumiała dla otoczenia;
• mała obniżona sprawność ruchowa w zakresie swojego ciała, trudności z utrzymaniem równowagi, niezdarność ruchów; niechęć do zabaw ruchowych, kłopoty z łapaniem piłki i rzucaniem do celu;
• mała sprawność rąk, niechęć w zapinaniu guzików, sznurowania butów, używania widelca lub nożyczek;
• słaba koordynacja wzrokowo–ruchowa, dziecku sprawiają trudność takie czynności jak: budowanie z klocków, układanie puzzli i układanek wg wzorów i niechęć do rysowania;
• opóźniony rozwój lateralizacji – dziecko używa na zmianę raz jednej a raz drugiej ręki, ma trudności w określeniu stron: lewa-prawa;
• zaburzenia rozwoju spostrzegania wzrokowego i pamięci wzrokowej, trudności z rysowaniem figur, odtwarzaniem figur geometrycznych, rysowaniem szlaczków;
• ma trudności w różnicowaniu głosek podobnych dźwiękowych, czyli zaburzenia ze strony słuchu fonematycznego;
• zaburzenia analizy i syntezy wyrazów;
• ma problemy z zapamiętywaniem krótkich wierszyków i piosenek oraz nazw miesięcy, występują trudności z wymową;
• przy pierwszych próbach czytania przekręca wyrazy, czyta wolno;
• słabo rozumie tekst;
• przy pierwszych próbach pisania charakter pisma najczęściej jest niestaranny, częste jest popełnianie błędów nawet przy przepisywaniu, występują: mylenie, opuszczanie, dodawanie, przestawianie, podwajanie liter.