Zaburzenia mowy

Dyslalia

Dyslalia (inaczej wady wymowy) to ogólna nazwa dla wszystkich zaburzeń, które polegają na nieprawidłowej realizacji dźwięków mowy. Istnieje wiele odpowiedników tego terminu; np. zaburzenia artykulacyjne, nieprawidłowa realizacja fonemów, zniekształcenia substancji fonicznej w płaszczyźnie segmentalnej. Generalnie istotą wad wymowy jest niepoprawne wymawianie dźwięków mowy, uwarunkowane złymi nawykami artykulacyjnymi, zaburzeniami słuchu fonematycznego, bądź nieprawidłową budową aparatu artykulacyjnego.

O problemie wad wymowy
Obecnie wady wymowy są problemem rozpowszechnionym, nie zawsze spotykającym się z właściwą reakcją otoczenia. Powodem tego często bywa niewiedza oraz swego rodzaju obawa przed specjalistyczną konsultacją. Należy pamiętać, że czas w terapii - nie tylko logopedycznej - ma ogromne znaczenie. Często spotykam się z opinią, „że dziecko jest jeszcze zbyt małe, by podjąć terapię, że ma jeszcze czas, by nauczyć się poprawnie wymawiać”, niestety taka postawa często skutkuje tym, że mimo upływu czasu problem nie znika, a dziecko, często już w wieku szkolnym boryka się z trudnościami już nie tylko w mowie, ale i w piśmie.

Jak temu zaradzić
Warto pamiętać, że w razie choćby najmniejszych wątpliwości lepiej skorzystać z porady specjalisty i wcześniej rozpocząć walkę z problemem, aniżeli czekając tracić bezcenny czas, który w terapii bywa naszym sprzymierzeńcem, lub przeciwnikiem.

Problemy o podłożu neurologicznym:

Wśród pacjentów, którzy powinni zostać objęci specjalistyczną opieką logopedyczną, znajdują się także i ci, którzy w pełni opanowali system językowy, a na skutek jakiegoś urazu utracili zdolność komunikowania się częściowo, lub w całości. Szczególnie dotyczy to tych pacjentów, którzy doznali uszkodzenia mózgu w wyniku udaru.

W zależności od tego jakich struktur mózgowych dotyczy uszkodzenie, i od tego jak jest głębokie, możemy zaobserwować różne stopnie deficytów związanych z budowaniem i rozumieniem komunikatów, nie tylko ustnych, ale także pisemnych.

Osoby, które w wyniku urazu doznały uszkodzenia struktur mózgowych to pacjenci z różnymi typami afazji, która wiąże się z trudnościami w nadawaniu i odbieraniu komunikatów w związku z częściową, lub całkowitą utratą kompetencji językowych.

Istnieją również pacjenci, którzy po incydencie neurologicznym nie mają najmniejszych problemów z rozumieniem komunikatów, a także z budowaniem wypowiedzi w formie pisemnej, ale pojawia się trudność w prawidłowym funkcjonowaniu aparatu artykulacyjnego, w wyniku porażenia nerwów odpowiedzialnych za unerwienie aparatu artykulacyjnego. Wówczas mówimy o zaburzeniu o nazwie dysartria.

Wśród pacjentów z tej grupy znajdą się wszyscy ci, którzy ucierpieli w wyniku wypadku komunikacyjnego i doznali uszkodzenia czaszki. Często także i ci pacjenci wymagają opieki logopedycznej, by na nowo odtworzyć utracone kompetencje językowe.

Istnieje również grupa pacjentów, cierpiąca na tzw. choroby neurodegeneracyjne, wiążące się z procesem starzenia organizmu są to m.in. Choroba Alzheimera, zaawansowana cukrzyca, zespół otępienny (dementia). Terapia logopedyczna ma wówczas charakter profilaktyczny, pozwalający na podtrzymanie jak najdłużej sprawności w zakresie budowania komunikatów werbalnych.

Czytaj poprzedni: "Rozwój mowy"